Heddiw, y lliw hwn, ynghyd \u00e2\u2019r lliw cenglog, yw\u2019r mwyaf poblogaidd o\u2019r lliwiau answyddogol y\u00a0 gwartheg Cymreig.\u00a0 Yn sicr, dyma\u2019r lliw sy\u2019n cael ei ddogfennu hiraf mewn hanes.\u00a0 Yn wreddiol, roedd pobl yn ffafrio gwartheg \u00e2 chlustiau coch.\u00a0 Heddiw, mae gan y mwyafrif o wartheg gwyn Cymreig glustiau du, er bod unigolion \u00e2 chlustiau coch yn dal yn digwydd.\u00a0 Ar un pryd, roedd y lliw hwn yn fwy cyffredin yn Ne Cymru nac yn y Gogledd.\u00a0 <\/p>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/ancientcattleofwales.org\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/P1040315.jpg\")
<\/a><\/figure><\/div><\/div>\n<\/div>\n\n\n\nCenglog<\/h2>\n\n\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/ancientcattleofwales.org\/wp-content\/uploads\/2012\/09\/041-1024x768.jpg\")
<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n\nY lliw patrymog hyn, a all gael ei weld gyda rhai du a choch gan amlaf, yw\u2019r lliw mwyaf agored\u00a0i feirniadaeth o beidio a bod o wir darddiad Cymreig.\u00a0 Roedd yn sicr wedi tarddu yng Ngogledd Cymru ar st\u00e2d Nannau si\u0175r\u00a0o fod, lle roedd Syr Robert Vaughan yn mewnforio gwartheg \u2013 y math Lakenfelder yn \u00f4l pob tebyg \u2013 yn gynnar yn y ddeunawfed ganrif.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
Coch<\/h2>\n\n\n\n\n\nDyma\u2019r lliw mwyaf cyffredin, ar wahan i\u2019r du, mewn gwartheg Cymreig. Mae\u2019n ymddangos yn gyson ymysg gyrr i fyny ac i lawr y wlad gan gynnwys nifer o rai pedigri.\u00a0 Hyd yn hyn, ychydig o ddiddordeb yn unig sydd wedi bod mewn bridio gwartheg coch, sy\u2019n bridio\u2019n gyson gan fod y lliw yn wan.\u00a0 Does dim llawer o berygl y bydd y lliw\u2019n diflannu yn y dyfodol agos.\u00a0 Mae\u2019r coch yn llachar iawn mewn gwartheg Cymreig, ac mae\u2019n eithaf gwahanol i goch tywyll, cyfoethog y Devon.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n
\n![\"\"](\"https:\/\/ancientcattleofwales.org\/wp-content\/uploads\/2012\/09\/P1040427-1024x768.jpg\")
<\/a><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\nCefngwyn<\/h2>\n\n\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/ancientcattleofwales.org\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/Hedd-Lineback2-1024x768.jpg\")
<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n\nOs caiff gwartheg gwyn \u00e2 chlustiau lliw eu paru ag anifeiliaid du neu goch a bod yr hil sy\u2019n dilyn yn cael eu paru ag anifeiliaid du a choch hefyd, caiff gwartheg cefngwyn eu taflu mewn un neu dwy genhedlaeth.\u00a0 Y patrwm cefngwyn yw\u2019r mwyaf tywyll a\u2019r anifail gwyn \u00e2 chlustiau lliw yw\u2019r mwyaf golau.\u00a0 Yng Ngogledd Cymru, mae\u2019r berthynas yn cael ei phwysleisio gan y tueddiad i lasu yn y gwartheg gwyn Cymreig a hefyd cefngwyn.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
Glas<\/h2>\n\n\n\n\n\nYn \u00f4l traddodiad, mae\u2019r gwartheg glas Cymreig yn well i\u2019w godro na\u2019r Gwartheg Duon Cymreig.\u00a0 Heb os, roedd pobl yn credu hyn ar \u00f4l i deirw Byrgorn gael eu defnyddio mewn rhai gyrr Cymreig.\u00a0 Cafodd y br\u00eed Albion Glas ei ffurfio yn Derbyshire drwy groesi gwartheg Duon Cymreig a oedd wedi cael eu mewnforio gyda theirw Byrgorn gwyn neu frith.\u00a0 Efallai bod ar rai o\u2019r gwartheg glas Cymreig ddyled i\u2019r gwartheg croes Byrgorn am eu lliw yn y gorffennol, ond cafodd y lliw ei gofnodi ymysg y gwartheg Cymreig cyn cyflwyno\u2019r gwartheg Byrgorn, a gwelir perthynas agos yng Ngogledd Cymru rhwng yr amrywiaethau gwyn, y cefngwyn a\u2019r glas.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\nY lliw patrymog hyn, a all gael ei weld gyda rhai du a choch gan amlaf, yw\u2019r lliw mwyaf agored\u00a0i feirniadaeth o beidio a bod o wir darddiad Cymreig.\u00a0 Roedd yn sicr wedi tarddu yng Ngogledd Cymru ar st\u00e2d Nannau si\u0175r\u00a0o fod, lle roedd Syr Robert Vaughan yn mewnforio gwartheg \u2013 y math Lakenfelder yn \u00f4l pob tebyg \u2013 yn gynnar yn y ddeunawfed ganrif.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
Coch<\/h2>\n\n\n\n\n\nDyma\u2019r lliw mwyaf cyffredin, ar wahan i\u2019r du, mewn gwartheg Cymreig. Mae\u2019n ymddangos yn gyson ymysg gyrr i fyny ac i lawr y wlad gan gynnwys nifer o rai pedigri.\u00a0 Hyd yn hyn, ychydig o ddiddordeb yn unig sydd wedi bod mewn bridio gwartheg coch, sy\u2019n bridio\u2019n gyson gan fod y lliw yn wan.\u00a0 Does dim llawer o berygl y bydd y lliw\u2019n diflannu yn y dyfodol agos.\u00a0 Mae\u2019r coch yn llachar iawn mewn gwartheg Cymreig, ac mae\u2019n eithaf gwahanol i goch tywyll, cyfoethog y Devon.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n
\n<\/a><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\nCefngwyn<\/h2>\n\n\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n\nOs caiff gwartheg gwyn \u00e2 chlustiau lliw eu paru ag anifeiliaid du neu goch a bod yr hil sy\u2019n dilyn yn cael eu paru ag anifeiliaid du a choch hefyd, caiff gwartheg cefngwyn eu taflu mewn un neu dwy genhedlaeth.\u00a0 Y patrwm cefngwyn yw\u2019r mwyaf tywyll a\u2019r anifail gwyn \u00e2 chlustiau lliw yw\u2019r mwyaf golau.\u00a0 Yng Ngogledd Cymru, mae\u2019r berthynas yn cael ei phwysleisio gan y tueddiad i lasu yn y gwartheg gwyn Cymreig a hefyd cefngwyn.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
Glas<\/h2>\n\n\n\n\n\nYn \u00f4l traddodiad, mae\u2019r gwartheg glas Cymreig yn well i\u2019w godro na\u2019r Gwartheg Duon Cymreig.\u00a0 Heb os, roedd pobl yn credu hyn ar \u00f4l i deirw Byrgorn gael eu defnyddio mewn rhai gyrr Cymreig.\u00a0 Cafodd y br\u00eed Albion Glas ei ffurfio yn Derbyshire drwy groesi gwartheg Duon Cymreig a oedd wedi cael eu mewnforio gyda theirw Byrgorn gwyn neu frith.\u00a0 Efallai bod ar rai o\u2019r gwartheg glas Cymreig ddyled i\u2019r gwartheg croes Byrgorn am eu lliw yn y gorffennol, ond cafodd y lliw ei gofnodi ymysg y gwartheg Cymreig cyn cyflwyno\u2019r gwartheg Byrgorn, a gwelir perthynas agos yng Ngogledd Cymru rhwng yr amrywiaethau gwyn, y cefngwyn a\u2019r glas.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n
Dyma\u2019r lliw mwyaf cyffredin, ar wahan i\u2019r du, mewn gwartheg Cymreig. Mae\u2019n ymddangos yn gyson ymysg gyrr i fyny ac i lawr y wlad gan gynnwys nifer o rai pedigri.\u00a0 Hyd yn hyn, ychydig o ddiddordeb yn unig sydd wedi bod mewn bridio gwartheg coch, sy\u2019n bridio\u2019n gyson gan fod y lliw yn wan.\u00a0 Does dim llawer o berygl y bydd y lliw\u2019n diflannu yn y dyfodol agos.\u00a0 Mae\u2019r coch yn llachar iawn mewn gwartheg Cymreig, ac mae\u2019n eithaf gwahanol i goch tywyll, cyfoethog y Devon.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/a><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\nCefngwyn<\/h2>\n\n\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n\nOs caiff gwartheg gwyn \u00e2 chlustiau lliw eu paru ag anifeiliaid du neu goch a bod yr hil sy\u2019n dilyn yn cael eu paru ag anifeiliaid du a choch hefyd, caiff gwartheg cefngwyn eu taflu mewn un neu dwy genhedlaeth.\u00a0 Y patrwm cefngwyn yw\u2019r mwyaf tywyll a\u2019r anifail gwyn \u00e2 chlustiau lliw yw\u2019r mwyaf golau.\u00a0 Yng Ngogledd Cymru, mae\u2019r berthynas yn cael ei phwysleisio gan y tueddiad i lasu yn y gwartheg gwyn Cymreig a hefyd cefngwyn.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
Glas<\/h2>\n\n\n\n\n\nYn \u00f4l traddodiad, mae\u2019r gwartheg glas Cymreig yn well i\u2019w godro na\u2019r Gwartheg Duon Cymreig.\u00a0 Heb os, roedd pobl yn credu hyn ar \u00f4l i deirw Byrgorn gael eu defnyddio mewn rhai gyrr Cymreig.\u00a0 Cafodd y br\u00eed Albion Glas ei ffurfio yn Derbyshire drwy groesi gwartheg Duon Cymreig a oedd wedi cael eu mewnforio gyda theirw Byrgorn gwyn neu frith.\u00a0 Efallai bod ar rai o\u2019r gwartheg glas Cymreig ddyled i\u2019r gwartheg croes Byrgorn am eu lliw yn y gorffennol, ond cafodd y lliw ei gofnodi ymysg y gwartheg Cymreig cyn cyflwyno\u2019r gwartheg Byrgorn, a gwelir perthynas agos yng Ngogledd Cymru rhwng yr amrywiaethau gwyn, y cefngwyn a\u2019r glas.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\nOs caiff gwartheg gwyn \u00e2 chlustiau lliw eu paru ag anifeiliaid du neu goch a bod yr hil sy\u2019n dilyn yn cael eu paru ag anifeiliaid du a choch hefyd, caiff gwartheg cefngwyn eu taflu mewn un neu dwy genhedlaeth.\u00a0 Y patrwm cefngwyn yw\u2019r mwyaf tywyll a\u2019r anifail gwyn \u00e2 chlustiau lliw yw\u2019r mwyaf golau.\u00a0 Yng Ngogledd Cymru, mae\u2019r berthynas yn cael ei phwysleisio gan y tueddiad i lasu yn y gwartheg gwyn Cymreig a hefyd cefngwyn.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
Glas<\/h2>\n\n\n\n\n\nYn \u00f4l traddodiad, mae\u2019r gwartheg glas Cymreig yn well i\u2019w godro na\u2019r Gwartheg Duon Cymreig.\u00a0 Heb os, roedd pobl yn credu hyn ar \u00f4l i deirw Byrgorn gael eu defnyddio mewn rhai gyrr Cymreig.\u00a0 Cafodd y br\u00eed Albion Glas ei ffurfio yn Derbyshire drwy groesi gwartheg Duon Cymreig a oedd wedi cael eu mewnforio gyda theirw Byrgorn gwyn neu frith.\u00a0 Efallai bod ar rai o\u2019r gwartheg glas Cymreig ddyled i\u2019r gwartheg croes Byrgorn am eu lliw yn y gorffennol, ond cafodd y lliw ei gofnodi ymysg y gwartheg Cymreig cyn cyflwyno\u2019r gwartheg Byrgorn, a gwelir perthynas agos yng Ngogledd Cymru rhwng yr amrywiaethau gwyn, y cefngwyn a\u2019r glas.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n
Yn \u00f4l traddodiad, mae\u2019r gwartheg glas Cymreig yn well i\u2019w godro na\u2019r Gwartheg Duon Cymreig.\u00a0 Heb os, roedd pobl yn credu hyn ar \u00f4l i deirw Byrgorn gael eu defnyddio mewn rhai gyrr Cymreig.\u00a0 Cafodd y br\u00eed Albion Glas ei ffurfio yn Derbyshire drwy groesi gwartheg Duon Cymreig a oedd wedi cael eu mewnforio gyda theirw Byrgorn gwyn neu frith.\u00a0 Efallai bod ar rai o\u2019r gwartheg glas Cymreig ddyled i\u2019r gwartheg croes Byrgorn am eu lliw yn y gorffennol, ond cafodd y lliw ei gofnodi ymysg y gwartheg Cymreig cyn cyflwyno\u2019r gwartheg Byrgorn, a gwelir perthynas agos yng Ngogledd Cymru rhwng yr amrywiaethau gwyn, y cefngwyn a\u2019r glas.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n